Nghị định 283 sắp có hiệu lực và làn sóng trình diện tại Đài Loan

Án phạt tăng nặng, lao động Việt rộ làn sóng hồi hương

Dòng người xếp hàng dài tại cơ quan di dân tại Đài Trung. Những ngày gần đây, mạng xã hội xuất hiện nhiều hình ảnh và các bài đăng về việc nhiều lao động mất liên lạc đang làm thủ tục tự nguyện về nước, trước khi Nghị định 283 siết chặt chế tài xử lý vi phạm trong lĩnh vực lao động đi làm việc ở nước ngoài có hiệu lực vào ngày 10/9 tới. Tình hình tương tự cũng diễn ra tại Nhật Bản kể từ trung tuần tháng 8. Mặc dù những hình ảnh này cần được các cơ quan chức năng xác minh, nhưng phản ứng trên mạng xã hội cho thấy tâm lý lo ngại của người lao động trước quy định mới là có thật. Dẫu vậy, tại Việt Nam, không ít doanh nghiệp xuất khẩu lao động vẫn còn khá mơ hồ.

==Đại diện môi giới Việt Nam (Âm thanh đã được xử lý)==
Chưa nhận được bất kỳ một cái thông tư hay là 
một hướng dẫn gì về cái nghị định 283 của chính phủ đưa ra.

Việt Nam siết chặt quản lý, tăng phạt lao động và môi giới vi phạm

Trên thực tế, chế tài đối với người lao động tự ý ở lại nước ngoài không phải là mới. Tuy nhiên, Nghị định 283 đã nâng mức xử phạt lên nghiêm khắc hơn nhiều so với Nghị định 12 ban hành năm 2022. 

Việt Nam siết chặt quản lý, tăng phạt lao động và môi giới vi phạm

Cụ thể, Điều 53 quy định mức phạt từ 80 đến 100 triệu đồng đối với người lao động cố tình cư trú trái phép sau khi hết hạn hợp đồng. Không chỉ người lao động, Nghị định cũng siết chặt trách nhiệm của các bên liên quan: hành vi môi giới ngầm, lôi kéo, dụ dỗ hoặc lừa gạt lao động bỏ trốn có thể bị phạt từ 150 đến 180 triệu đồng với thời hiệu xử phạt 2 năm. Các công ty môi giới thu phí trái quy định cũng đứng trước mức phạt 50 đến 70 triệu đồng, thậm chí tính theo số lượng lao động bị ảnh hưởng.

Đằng sau làn sóng mất liên lạc: Gánh nặng chi phí xuất khẩu lao động

Pháp luật đã nâng cao tính răn đe, nhưng câu hỏi đặt ra là: Tại sao nhiều lao động vẫn chấp nhận rủi ro ở lại trái phép? Thực tế cho thấy, áp lực tài chính từ những chi phí ban đầu quá lớn chính là gánh nặng đè lên vai người lao động.

==Đại diện người lao động mất liên lạc (Đoạn phỏng vấn tư liệu ngày 20/4/2024)==
Bọn chị đi toàn 5000-6000 USD, rồi 7000 USD
Nếu mà mình đi mà chi phí rẻ, sang lao động sẽ đỡ áp lực,
đi vay lãi, sang thì lương cả tháng chỉ được 15.000-16.000 Đài tệ
chi phí xong rồi gửi về nhà không được bao nhiêu,
lại còn con cái, rồi nợ lãi ngân hàng đẻ lên, nhiều thứ.

Phí môi giới quá cao, cạnh tranh thiếu lành mạnh thành bài toán khó

Chi phí môi giới bị đẩy lên cao vượt mức quy định là thực trạng diễn ra nhiều năm nay. Bản thân các đơn vị môi giới cũng thừa nhận áp lực cạnh tranh không lành mạnh trong ngành.

==Đại diện môi giới Việt Nam (Âm thanh đã được xử lý)==
Mức phí đi của lao động Việt Nam là cao nhất 
trong tất cả các nước sang Đài Loan lao động
Tại vì cái phí bên Đài Loan là cứ đưa ra, 
hoặc là bên nào đưa ra, bên nào trả cao, 
hay là giá cao làm được, thì.. thì làm. 
bây giờ mà không theo hoặc là không làm 
thì doanh nghiệp Việt Nam cũng sẽ không tồn tại được.

Chi phí cao thành gánh nặng, lao động Việt mất liên lạc chiếm hơn 60%

Việc chi phí bị đẩy lên cao đã dẫn đến hệ quả nặng nề. Lao động Việt Nam có số lượng mất liên lạc cao nhất tại Đài Loan, với khoảng 60.000 trường hợp, chiếm tới trên 60%. Nhằm tháo gỡ vấn đề này, Sở Di dân Đài Loan cũng đã triển khai các giải pháp hỗ trợ cho người cư trú quá hạn, thống kê cho thấy, tổng số người nước ngoài cư trú quá hạn tự nguyện đến trình diện đã đạt mức tăng trưởng bình quân khoảng 70% mỗi tháng, đồng thời tiếp tục tăng thêm khoảng 7% trong 2 tuần gần đây.

==Đại diện Sở Di dân Đài Loan (Đoạn phỏng vấn được Nhà sáng tạo nội dung số Tô Minh Quân ủy quyền)==
Điều khoản tự nguyện trình diện: 
Chỉ cần bạn chủ động đến Đội chuyên trách (Sở Di dân) tự thú, 
và sau khi tự thú, bạn đồng ý xuất cảnh 
thì khoản tiền phạt có thể được giảm một nửa.

Muốn chặn mất liên lạc, cần minh bạch phí môi giới và tăng giám sát

Việc tăng mức phạt tiền tại Nghị định 283 được đánh giá là bước đi cần thiết để bảo vệ uy tín của nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, xử phạt ở "đầu ra" thôi là chưa đủ. Để giải quyết triệt để tình trạng lao động bỏ trốn tại các thị trường như Nhật Bản hay Đài Loan, cần một giải pháp toàn diện: minh bạch hóa các khoản phí ngay từ "đầu vào", quản lý chặt chẽ hoạt động của các công ty môi giới, để người lao động không bị đẩy vào vòng xoáy nợ nần trước khi xuất ngoại.