Thông điệp từ Shangri-La: Định hình lại liên minh quân sự khu vực

Diễn đàn quốc phòng "Đối thoại Shangri-La" vừa khai mạc thứ Sáu tuần trước tại Singapore. Dưới tác động từ tình hình Trung Đông và cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung, các quốc gia đang đẩy nhanh tiến trình tự chủ liên minh, trong đó Nhật Bản dự kiến sẽ triển khai các hợp đồng bán vũ khí lớn cho Philippines, Úc và Indonesia. Giới chuyên gia nhận định, trong bối cảnh trục an ninh liên thông trải dài từ biển Hoa Đông, eo biển Đài Loan và biển Đông ngày càng gắn kết chặt chẽ, việc duy trì đối thoại mang tính xây dựng giữa Mỹ và Trung Quốc mới chính là chìa khóa cho sự ổn định khu vực.

==Ông Pete Hegseth // Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ==
Các nước Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương có lý do chính đáng
để cảnh giác trước việc Trung Quốc mở rộng quân bị,
cũng như mở rộng các hoạt động quân sự ra ngoài phạm vi khu vực.
Chúng tôi hiểu rõ về những đánh giá đối với môi trường an ninh tại đây.

Mỹ tái khẳng định cam kết an ninh tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Mặc dù Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Hegseth nhiều lần tái khẳng định cam kết an ninh đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri-La, thế nhưng theo hãng Reuters, do Washington đang phải dồn một lượng lớn khí tài quân sự vào chiến trường Trung Đông, nên về mặt chiến lược, Mỹ đang từng bước thúc đẩy các nước đồng minh tăng cường năng lực quốc phòng tự thân và giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ.

Siết chặt liên minh quân sự khu vực, Philippines bắt tay loạt đối tác

Trước xu thế này, các quốc gia Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương không ngừng có các động thái hợp tác quốc phòng, điển hình như Philippines đang mở rộng và thắt chặt mạng lưới an ninh quốc phòng với Nhật Bản, New Zealand, Úc và Canada, nhằm đẩy nhanh tiến trình xây dựng các liên minh tự chủ.

==Ông Gilberto Teodoro // Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Philippines==
Mỹ có thể đối thoại ở thế bình đẳng với Trung Quốc,
nếu không muốn nói là ở vị thế bề trên.
Nhưng một Philippines đang bị đe dọa thì không thể làm như vậy,
và Nhật Bản cũng thế. Cả chúng tôi và Nhật Bản
đều đang phải đối mặt với các động thái bành trướng của Trung Quốc.

Nhật Bản định vị vai trò trung tâm qua các hợp đồng vũ khí ở khu vực

Trong bối cảnh đó, Nhật Bản ngày càng định vị rõ nét vai trò trung tâm của mạng lưới hợp tác quốc phòng khu vực. Cụ thể, Tokyo chuẩn bị chuyển giao cho Hải quân Philippines các tàu hộ vệ dự kiến loại biên vào năm 2027, đánh dấu thương vụ xuất khẩu vũ khí lớn đầu tiên sau khi sửa đổi chính sách xuất khẩu quốc phòng. Ngoài ra, các tàu khu trục thế hệ mới nhất của Nhật Bản cũng đã nhận đơn đặt hàng từ Úc, Indonesia, và New Zealand cũng có khả năng sẽ đặt mua trong tương lai. Theo nhận định của các chuyên gia, trục an ninh xuyên suốt từ vùng biển Hoa Đông, eo biển Đài Loan xuống tới Biển Đông hiện đã là một thực thể thống nhất, theo thế "sai một ly đi một dặm" và không thể hoàn toàn tách rời.

==Giáo sư Trang Gia Dĩnh // Khoa Chính trị, Đại học Quốc gia Singapore==
Theo tôi, không có nhiều khả năng để xem xét tách rời các vấn đề này.
Đây cũng chính là lý do vì sao Thủ tướng Sanae Takaichi tuyên bố
tình hình Đài Loan liên quan mật thiết đến sự sinh tồn của Nhật Bản,
bởi phía Nhật Bản nhận thức rất rõ thực tế địa chính trị này.

Đối thoại Mỹ - Trung: Chìa khóa duy trì sự hòa bình ổn định khu vực

Bên cạnh việc củng cố liên minh quân sự và đặt kỳ vọng vào cam kết an ninh từ Mỹ, các quốc gia khu vực cũng nhấn mạnh, mối quan hệ ngoại giao mang tính xây dựng giữa Mỹ và Trung Quốc là yếu tố không thể thiếu, có như vậy mới thực sự đảm bảo được sự ổn định lâu dài cho cục diện khu vực.